เป้เป็นเด็กชายวัยแปดขวบที่อยากได้ช็อกโกแลตแท่งใหญ่จากร้านหน้าโรงเรียนมานานแล้ว แต่แม่บอกว่าเดือนนี้เงินตึง ต้องรอก่อน
วันพุธหลังเลิกเรียน เป้เดินกลับบ้านตามทางเดิม ก้มหัวเตะก้อนหินเล็กๆ ไปเรื่อยๆ แล้วก็เห็นมัน
กระเป๋าสตางค์สีน้ำตาลเล็กๆ นอนอยู่ริมรั้ว
เป้หยิบขึ้นมา เปิดดู ข้างในมีธนบัตรสองร้อยบาทพับอยู่ และบัตรประจำตัวของคุณตาคนหนึ่ง
สองร้อยบาท เป้คิดทันที แค่นี้ซื้อช็อกโกแลตได้หลายแท่งเลย
เขายืนนิ่งอยู่กลางทาง มองกระเป๋าสตางค์ในมือ แล้วก็มองไปที่ร้านขนมที่เห็นอยู่ปลายถนน
ใจหนึ่งบอกว่า เจ้าของทำหล่นเองนี่ ใครเอาไปก็ได้
แต่ใจอีกหนึ่งมองไปที่บัตรประจำตัว ชื่อ สมชาย วงศ์ทอง อายุเจ็ดสิบสองปี ที่อยู่บนถนนสายนี้เลย
เป้หมุนกระเป๋าสตางค์ในมือสองรอบ นึกถึงแม่ที่เคยบอกว่า ของที่ไม่ใช่ของเรา ต่อให้ไม่มีใครรู้ เราก็รู้
แล้วเขาก็เดินตรงไปที่บ้านตามที่อยู่ในบัตร
บ้านหลังเล็กมีต้นมะลิอยู่หน้าประตู เป้เคาะประตูไม้เก่า สักครู่มีเสียงก้าวเดินเชื่องช้า แล้วประตูก็เปิดออก
ชายชราตัวเล็กมองเป้ด้วยสายตางุนงง
“หนูเจอกระเป๋าสตางค์ของคุณตาครับ” เป้ยื่นออกไป
ชายชราเปิดตาโต ค่อยๆ รับกระเป๋าไปด้วยมือที่สั่นเล็กน้อย เปิดดู แล้วก็ยิ้ม
“โอ้โห” เขาพูดเบาๆ “ตาตามหาตั้งแต่เช้าแล้ว ข้างในมีเงินค่ายาของตาด้วย”
เป้รู้สึกบางอย่างอุ่นขึ้นในอก ไม่ใช่แค่ความภูมิใจ แต่เหมือนน้ำหนักบางอย่างหลุดออกไป
“รอแป๊บนะ” ตาสมชายหายเข้าไปในบ้าน แล้วกลับออกมาพร้อมขนมถุงเล็กๆ “เอาไปกินนะ ขอบคุณมากๆ เลย”
เป้มองขนมในมือ แล้วส่ายหัวเบาๆ “ไม่เป็นไรครับตา หนูแค่ทำถูกแล้วก็พอ”
แต่ตาสมชายส่งขนมให้อีกครั้ง “เอาไปเถอะ ตาอยากให้จริงๆ ไม่ใช่แค่ขอบคุณ แต่เพราะเด็กอย่างหนูทำให้ตารู้ว่าโลกยังมีความดีอยู่”
เป้รับขนมมา แล้วก็เดินกลับบ้านด้วยใจเบา
ขนมที่ตาให้ไม่ใช่ช็อกโกแลตแท่งใหญ่ที่อยากได้มานาน แต่มันอร่อยกว่าทุกอย่างที่เขาเคยกิน เพราะมันได้มาจากการทำสิ่งที่ถูกต้อง
คืนนั้นเป้เล่าให้แม่ฟัง แม่นิ่งฟังจนจบแล้วก็กอดเขาแน่นๆ ไม่พูดอะไรนานหลายวินาที
“ลูกชายแม่โตแล้วจริงๆ” แม่พูดเบาๆ
เป้ไม่รู้จะตอบอะไร แค่ยิ้มแล้วก็เอาหน้าฝังในอกแม่
วันรุ่งขึ้นระหว่างทางไปโรงเรียน เป้เดินผ่านร้านขนม มองดูช็อกโกแลตแท่งใหญ่ในตู้กระจก แล้วก็เดินต่อไปโดยไม่รู้สึกเสียดายอย่างที่คิด
เพราะสิ่งที่ได้มาเมื่อวานนั้น ไม่มีราคาในร้านขนมแห่งไหนติดให้ได้เลย
ตั้งแต่วันนั้น ทุกครั้งที่เป้เจอทางเลือกยาก เขาจะถามตัวเองเสมอว่า ถ้าทำแบบนี้แล้วเล่าให้แม่ฟัง ใจจะเบาหรือหนัก
คำถามนั้นทำให้เขาเลือกถูกเสมอ
คติสอนใจ: ความซื่อสัตย์ไม่ได้ให้รางวัลทุกครั้ง แต่มันให้สิ่งที่ซื้อด้วยเงินไม่ได้ นั่นคือความรู้สึกว่าตัวเองเป็นคนดี และความรู้สึกนั้นอยู่กับเราได้นานกว่าขนมทุกชนิด
