กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว ในป่าลึกที่ไม่มีใครกล้าเข้าไป มีกวางตัวหนึ่งที่ขนเป็นสีทองราวกับแสงอาทิตย์ ทุกต้นไม้ที่มันเดินผ่านออกดอกบาน ทุกลำธารที่มันดื่มน้ำไหลใสขึ้น
นายพรานชื่อแสงเป็นคนหาเลี้ยงครอบครัวด้วยการล่าสัตว์มาสิบปี แต่ฤดูนี้สัตว์น้อยลง ท้องหิว และลูกสองคนรอข้าวอยู่ที่บ้าน
วันที่เขาพบรอยเท้ากวางทอง ใจเต้นแรง ถ้าล่าได้ขายได้ราคาดี ครอบครัวอิ่มได้นานหลายเดือน
แสงไล่ตามรอยเท้าข้ามลำธาร ข้ามทุ่งหญ้า เข้าป่าลึก จนพบกวางทองยืนอยู่ในลำแสงที่ส่องผ่านใบไม้
เขายกธนูขึ้น ดึงสาย เล็งตรงไป
กวางทองหันมามองเขา
ดวงตาสีทองลึกเหมือนทะเลสาบ ไม่กลัว ไม่ขยับ แค่มอง
แสงค้างอยู่ในท่านั้นนาน นิ้วบนสายธนูเริ่มสั่น
ในดวงตาของกวาง เขาเห็นอะไรบางอย่างที่อธิบายไม่ได้ เห็นลูกๆ ที่บ้าน เห็นแม่ที่แก่ชรา เห็นตัวเองตอนยังเด็กที่เคยวิ่งเล่นในป่านี้
เขาหย่อนธนูลง
กวางทองยืนมองอยู่ครู่หนึ่ง แล้วก็หันและเดินเข้าป่าลึกอย่างช้าๆ ไม่รีบ
แสงนั่งลงที่พื้นป่า ใจหนักและเบาในเวลาเดียวกัน
เดินกลับบ้านมือเปล่า เขาไม่รู้จะบอกลูกว่าอะไร แต่ระหว่างทางกลับ เขาพบรังผึ้งป่าใหญ่ที่ไม่เคยเห็นมาก่อน น้ำผึ้งสีทองไหลออกมาเต็มรัง
และข้างๆ รัง มีถุงผ้าเล็กๆ ที่ไม่รู้ว่าใครวางไว้ ข้างในมีเมล็ดพืชนานาชนิดที่เขาไม่เคยเห็น
แสงนำทุกอย่างกลับบ้าน เพาะเมล็ดในสวนหลังบ้าน สามสัปดาห์ต่อมาต้นไม้งอกขึ้นเต็มสวน ออกผลดกเป็นอาหารให้ครอบครัวตลอดปี
เพื่อนบ้านมาถาม เขาแบ่งเมล็ดให้ทั้งหมู่บ้าน
ปีนั้นทุกบ้านอุดมสมบูรณ์
แสงไม่เคยพบกวางทองอีก แต่เขาเชื่อเสมอว่ากวางทองนั้นได้ยินการตัดสินใจของเขาในป่าวันนั้น
และรางวัลที่แท้จริงไม่ใช่การจับได้ แต่คือการยอมปล่อย
คติสอนใจ: บางครั้งการละเว้นและการให้โอกาสชีวิตอื่น คือการกระทำที่นำมาซึ่งสิ่งดีที่สุดในชีวิตของเราเอง ความเมตตาที่แท้จริงไม่ต้องการผลตอบแทน แต่มักได้รับสิ่งที่ดีกลับมาเสมอ
